ماه رمضانمناسبت ها

ویژگی‌های ماه مبارک رمضان

شیرینی لحظۀ افطار حاصل چیست و چگونه ماه مبارک رمضان باعث رشد و تعالی انسان می‌شود؟

ضیافتی متفاوت

شما دعوت‌نامۀ شرکت در عظیم‌ترین مهمانی خلقت را دریافت کرده‌‌اید.

اما چند لحظه صبر کنید! این ضیافت تنها برای بخش انسانی که همان حقیقت وجود شماست، ترتیب داده شده!

بر خلاف سایر ماه‌ها و مهمانی‌ها که معمولاً با انواع غذاها و سرگرمی‌ها همراهند؛ درِ هر چیزی که نفس و بُعد حیوانی‌‌تان از آن لذت ببرد، بسته است. قلب شماست که مهمان ویژۀ خداست! از انسان بودن و جایگاه ویژۀ خود کمال بهره را ببرید!

مهار حیوانیت

انسان به صورت موجودی ممتد آفریده شده. وجود انسان بخش‌های حیوانی، گیاهی و ملائکه‌گونه تا بُعد انسانی و الهی را در خود جای داده است و در ماه رمضان، همین بُعد انسانی است که به میهمانی دعوت شده است. خدای متعال یازده ماه ما را در استفاده از نعمت‌ها مختار قرار داده، اما در ماه رمضان درِ بهره‌مندی را بر سایر قوای نفس ما بسته و راه را برای بهره‌برداری بُعد انسانی وجود باز کرده است. در حقیقت ماه مبارک تمرین اراده است، تا بر اثر این تمرین و تکرارِ یک ماهه برقراری تعادل بین قوای مختلف وجود خود را بیاموزیم. زیرا تا بُعد حیوانی ضعیف نشود، خود حقیقی انسان قوی نخواهد شد. در ماه رمضان استفاده از لذت‌های وهمی و خیالی و لذت‌هایی که به حواس پنج‌گانه‌‌‌ مربوط می‌شوند، محدود می‌شود. انسان در این یک ماه می‌فهمد که توان خویشتن‌داری در برابر نعمت‌های حلال را دارد، در نتیجه پس از این در برابر حرام راحت‌تر خود را کنترل می‌کند. اگر بُعد حیوانی‌مان تحت کنترل بُعد عقلانی و انسانی‌مان قرار بگیرد، یاد می‌گیریم که چه‌طور از خوراک انسانی استفاده کنیم؛

این دهان بستی دهانی باز شد                  تا خورندۀ لقمه‌های راز شد

ماهی طولانی یا میهمانی عظیمی به کوتاهی چشم برهم زدن

این مهمانی برای همه ترتیب داده شده اما همه در آن شرکت نمی‌کنند و البته برای بعضی، عذاب‌آور و طولانی هم خواهد بود. اگر اهل رفاقت با خدا و آشنا با میهمانی خدا باشیم، اگر آداب میهمانی را بدانیم و خود را درست بشناسیم، اگر برای رشد بخش انسانی وجودمان خواهان شرکت در این میهمانی باشیم، از هر لحظۀ آن لذت می‌بریم و ناگهان می‌بینیم، فرصت روزهای روزه‌داری و شب‌های شب‌زنده‌داری به پایان خود نزدیک می‌شود. اما اگر با دنیا و لذت‌های مادی انس گرفته‌ باشیم و بُعد حیوانی وجودمان فرمانروای قلبمان باشد، حتی اگر روزه بگیریم، برای پایان ماه رمضان روزشماری می‌کنیم و اگر اهل روزه‌داری نباشیم، به خاطر محدودیت‌هایی که در این ماه بر ما تحمیل می‌شود، در ناراحتی‌ و عذاب خواهیم بود.

فصلِ نزولِ قرآن بر قلب انسان

ماه رمضان ماه نزول قرآن است. اما چگونه می‌توانیم در این ماه بیشترین بهره را از قرآن ببریم؟ آیا تنها تلاوت آیات و ختم قرآن کفایت می‌کند؟

از بهترین راه‌ها برای دوستی با قرآن و کشف ظرایف آن، این است که قرآن را آیه به آیه و همراه با ترجمه آن بخوانیم و پس از تلاوت هر آیه به معنا و تفسیر آن توجه کنیم. نزول قرآن در ماه رمضان می‌تواند، برای قلب ما هم اتفاق بیفتد؛ اگر ما در هنگام تلاوت آیات قرآن خود را مخاطب هر آیه بدانیم، جوری که گویا خداوند بی‌هیچ واسطه‌ای با ما صحبت می‌کند. اگر درِ این رفاقت را در ماه رمضان باز کنیم، کم‌کم خواهیم دید که این گفته، حرفی استعاری نیست؛ خداوند بی‌واسطه از فراز آیات با ما سخن می‌گوید و هر آیه‌ای را در گوش قلب ما می‌خواند. قرآن غذا و عامل رشد خودِ انسانی ماست و ماه رمضان بهترین زمان برای انس و بهره بردن از قرآن است. در واقع در ماه رمضان با بسته شدن راه گناه از ورودی‌های مختلفِ نفس، پاکی و طهارتی را تجربه خواهیم کرد، که زمینه‌ساز شروع رفاقت ما با قرآن و سایر صور مقدس مانند هم‌نشینی با امام‌زادگان و مساجد یا تلاوت ادعیه خواهد بود.

علت نشاط در لحظۀ افطار چیست؟

نشاط انسان در هنگام افطار ملاکی برای سنجش طهارت قلب است. ما که یک سال درگیر و مأنوس با بخش ملموس زندگی خود بوده‌ایم و خواسته‌های‌مان در خور و خواب و خشم و شهوت خلاصه می‌شده، به لطف این ماه بابرکت، از سنگینی و تاریکی طبیعت خلاص می‌شویم و سبُکی این رهایی را در جانمان احساس می‌کنیم. تمایلات بخش‌های حیوانی وجود ما جایی در ماه رمضان ندارند و تمام فکر ما مشغول این است که از راه خیال و زبان به گناهی آلوده نشویم و در هنگام افطار پس از یک روز جنگیدن، پیروزی خود را جشن می‌گیریم. پیروزی‌ای که لذت آن در شادی لحظۀ افطار چشیده می‌شود.

هوشیاری ما در ماه رمضان نسبت به تمام اعمال و افکارمان، در کنار استفاده از خوراک انسانی، باعث رشد و جوانه زدن بخش انسانی و الهی وجود ما می‌شود. می‌توان گفت تمام هم و غم ما در ماه رمضان، پرداختن به خواسته‌های بخش انسانی وجودمان است. مانند مادری که تازه صاحب فرزندی شده و تمام برنامه‌ها و خواسته‌های خود و خانواده را با وجود نازک و نحیف نوزاد همسو می‌کند.

ما در این مقاله به برخی از ویژگی‌های ماه مبارک رمضان پرداختیم. گفتیم که این ماه ضیافتی است، که برای بُعد انسانی وجود ما ترتیب داده شده و به همین علت نیز خداوند قوای وهم و خیال و حواس پنجگانۀ انسان یا به عبارتی بُعد حیوانی وجود انسان را در آن محدود کرده است. ماه مبارک برای کسانی که با بخش حیوانی خود انس گرفته‌اند سخت و عذاب‌آور است و برای دوستان خدا ماهی پرسود و سراسر نشاط است؛ زیرا با بسته شدن راه حیوانیت، بُعد الهیِ وجود انسان قوت گرفته و انسان از انس با قرآن و مسجد و بودن با خدا لذت می‌برد.

دیدگاه شما نسبت به این نوشتار و راه‌های انس با ماه مبارک رمضان چیست؟ نظر خود را برای ما بنویسید.

دریافت فایل PDFدریافت فایل صوتی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن
دکمه بازگشت به بالا