نقد و بررسی 4 دلیل در اهمیت شناخت آخرت
چرا شناختن دنیایی که بعد از مرگ در انتظار ماست، این قدر مهم است؟
چه چیزی ما را متوجه اهمیت شناخت آخرت می کند؟
آیا واقعاً شناخت آخرت فقط مخصوص افراد مذهبی است؛ یا مفهومی حیاتی برای هر انسانی ست که می خواهد یک زندگی هدفمند، آرام و پربار را تجربه کند؟
ما به عنوان پیچیده ترین موجود خلقت همواره در مواجهه با زندگی، با پرسش هایی بنیادین روبه رو هستیم؛ یکی از مهم ترین این پرسش ها در رابطه با سرنوشت نهایی ما و مفهوم «آخرت» است. اگرچه موضوع معاد و جهان پس از مرگ قرن هاست که از جایگاه ویژه ای در متون دینی، فلسفی و حتی ادبیات جوامع مختلف برخوردار بوده است، اما باید بپذیریم که در زندگی پردغدغه امروزی، اهمیت شناخت آخرت غالبا به حاشیه رفته و با بی مهری مواجه می شود.
این در حالی ست که شناخت آخرت و فهم درست جایگاه آن در زندگی، تأثیر عمیقی بر دیدگاه ما نسبت به زندگی دنیایی مان دارد؛ در واقع همان طور که هر مسافری پیش از شروع سفر تلاش می کند تا مقصد خود را بشناسد و آمادگی های لازم را برای آن کسب کند، ما هم برای پیمودن مسیر زندگی و رسیدن به سرمنزل نهایی، نیازمند آگاهی و شناخت نسبت به مقصد پیش روی خود هستیم؛ مقصدی که از دید انسان شناسی نه فقط یک احتمال، بلکه یک حقیقت قطعی و حتمی است.
ما در این مقاله در تلاشیم تا به این پرسش پاسخ دهیم که اهمیت شناخت آخرت چیست و آگاهی از شرایط آن چه تأثیری بر زندگی دنیایی ما دارد؛ چرا اهمیت شناخت آخرت فراتر از یک باور دینی است و چگونه آگاهی از آخرت، نه تنها سرنوشت ابدی ما؛ بلکه دنیای امروزمان را هم تحت تأثیر خود قرار می دهد. علاوه بر این به اثرات بهرمند نبودن از این شناخت در زندگی پرداخته و قابلیت جهت دهی این آگاهی به انتخاب ها، رفتارها و سبک زندگی مان را بررسی می کنیم.
شناخت آخرت؛ مقدمه ای برای حرکت آگاهانه
اگر کسی ما را به سفر به مقصدی ناشناخته دعوت کند، چه طور می توانیم بدون کسب اطلاعات و آمادگی، آرامش و لذت از آن سفر را تضمین کنیم؟ شناخت آخرت مثل شناخت مقصد سفر است و بدون آن، انگیزه ای برای شروع، استقامت و تحمل سختی های مسیر نداریم؛ در واقع ما پیش از آنکه بخواهیم به سمت مقصدی حرکت کنیم، باید ضرورت و اهمیت آن مقصد را برای خودمان روشن کنیم؛ چرا که بدون درک صحیح از مقصد، میل و اراده ای برای حرکت به سمت آن در ما شکل نگرفته و در نتیجه در مواجهه با سختی های مسیر رشد و تعالی، تاب و توان لازم را نخواهیم داشت. با این حساب سوال اینجاست که چرا درباره خانه ابدی مان چیزی نمی دانیم؟
از دید انسان شناسی، آخرت نه یک پایان، بلکه شروع زندگی ابدی و جاودانه ماست و پذیرفتن این حقیقت، نگاهی نو نسبت به دنیا و جایگاه آن در مسیر تکامل انسانی ما ایجاد می کند. به طوریکه اگر آخرت را به عنوان خانه ابدی و مقصد نهایی مان بپذیریم، ناگزیر به دنبال کسب آگاهی از ویژگی ها و شرایط آن می رویم تا بتوانیم خود را برای ورود به آخرت آماده کنیم.
به عبارتی وقتی آخرت را بشناسیم و به آن باور داشته باشیم، سبک زندگی مان هم تغییر کرده، روابطمان هدفمندتر می شوند، تصمیم گیری های دقیق تری داریم و رفتارهای ما عمق و معنای بیشتری پیدا می کنند. در حقیقت به جای غرق شدن در کمالات زودگذر مثل قدرت، مقام یا لذت، به دنبال چیزی ماندگار و اصیل تر می رویم.
شناخت آخرت؛ موثر در تنظیم سبک زندگی
یکی از اشتباه های رایج ما این است که فکر می کنیم دنیا و آخرت دو زندگی مجزا هستند؛ در حالیکه آخرت، ادامه و نتیجه همین زندگی ماست. زندگی ما در دنیا شبیه دوران جنینی است؛ یعنی تلاش برای اندام سازی و آمادگی برای تولدی دیگر و اگر در دنیا بی توجه به این آمادگی ها زندگی کنیم، در حقیقت خودمان را از یک تولد سالم در آخرت محروم کرده ایم .
پس می توانیم بگوییم که شناخت آخرت، صرفاً آگاهی نسبت به یک آینده دور نیست؛ بلکه یک عامل موثر در رابطه با انتخاب های روزمره ما در دنیاست. چون اگر آخرت را ادامه منطقی و پیوسته ای از دنیا بدانیم، طبیعی ا ست که سبک زندگی مان را هم در هماهنگی با این غایت و مقصد نهایی شکل دهیم؛ البته برای درک بهتر رابطه دنیا و آخرت، می توانیم از اصل نسبت کمک بگیریم؛ همان طور که شرایط جنین در رحم مادر تعیین کننده کیفیت زندگی او در دنیاست، عملکرد ما در دنیا هم آرامش و کیفیت حیات ابدی مان را رقم می زند و همان گونه که اگر مراقبت های لازم در دوران جنینی انجام نشود، نوزاد نمی تواند با بدن سالم و آماده وارد این دنیا شود، ما هم اگر در این دنیا مسئولیت ها، وظایف و تکالیفمان را جدی نگیریم، از نظر رفتاری و اخلاقی رشد لازم را نداشته و شرایط مناسبی برای زندگی ابدی مان نمی سازیم. پس نمی توانیم با سهل انگاری و بی تفاوتی به ارزش ها و تکالیف مان در دنیا، انتظارِ داشتن یک زندگی آرام و راحت را در آخرت داشته باشیم؛ زیرا همان طور که بدن نوزاد برای تولد سالم نیازمند رشد و مراقبت درست است، زندگی ابدی ما هم نیازمند «تربیت» درست و حساب شده در این دنیاست. در حقیقت هر رفتار، تصمیم و برخورد ما در دنیا، بازتابی در جهان آخرت داشته و شکل دهنده زندگی ابدی ماست و همین ارتباط دوسویه، اهمیت شناخت آخرت را برای ما دوچندان می کند.
شناخت آخرت؛ عاملی برای آرامش در بحران های دنیا
امید به یک پایان روشن و شیرین مانند بهشت، به ما قدرت عبور از غم ها و فشارها را می دهد. وقتی بدانیم رنج هایمان بی نتیجه نیست و پشت هر سختی هدفی وجود دارد، دنیا را هم راحت تر تحمل می کنیم.
زندگی دنیایی همیشه با دشواری ها، ناکامی ها، غم ها و نگرانی هایی همراه است که گاهی ما را به مرز ناامیدی می کشاند. در چنین شرایطی، باور به آخرت و امید داشتن به آینده ای روشن و ابدی، می تواند تکیه گاهی مطمئن برای روح ما باشد. مانند کوهنوردی که با شوق رسیدن به قله، سختی های صعود را تحمل می کند، ما هم با امید به بهشت و رسیدن به هدف خلقت می توانیم بر مشکلات دنیا غلبه کرده و مسیر رسیدن به تولد سالم را با قدرت طی کنیم. داشتن چنین نگاهی، نه تنها باعث آرامش روانی ما در مواجهه با مشکلات خواهد بود، بلکه موجب می شود تا اهداف بلندتری را برای خود تعریف کرده و از غرق شدن در روزمرگی های پوچ جلوگیری کنیم.
شناخت آخرت؛ رهایی از سردرگمی
اگر ندانیم چرا در دنیا هستیم و به کجا می رویم، قطعا در زندگی خود دچار روزمرگی، سردرگمی و بی هدفی می شویم. پس شناخت آخرت، فقط مربوط به زمان ورود ما به آخرت نیست؛ بلکه برای نجات امروز ماست. این شناخت، به زندگی ما معنا می دهد. باعث می شود از اشتباهات فاصله بگیریم، با امید و تمرکز بیشتری زندگی کنیم و در نهایت به یک تولد سالم در خانه ابدی مان برسیم.
بی توجهی به مسئله آخرت، نه تنها ما را از آماده شدن برای زندگی ابدی باز می دارد، بلکه باعث بروز سردرگمی، بی هدفی و پوچی در زندگی دنیایی مان می شود؛ یعنی با عدم شناخت آخرت یا جدی نگرفتن آن، دچار تردید در انتخاب ها، سستی در کارها و اضطراب در مواجهه با سختی ها می شویم.
علاوه بر این، بی توجهی به اهمیت شناخت آخرت، موجب می شود تا تنها به دنبال نیازهای مادی و لحظه ای خود باشیم، بی آنکه توجهی به زندگی ابدی خود و لازمه های آن داشته باشیم. این در حالیست که درک درست اهمیت شناخت آخرت، انگیزه ای قدرتمند برای اصلاح رفتار، انجام کارهای خوب و حرکت در مسیر رسیدن به هدف خلقت به ما می دهد.
پس به طور خلاصه می توان گفت که اهمیت شناخت آخرت در این است که هم به زندگی دنیای ما معنا داده و هم ما را برای یک زندگی ابدی، زیبا و جاودانه آماده می کند. این شناخت نه تنها یک باور دینی است، بلکه یک ضرورت عقلانی برای داشتن نگاهی عمیق، هدفمند و آرام به زندگی است؛ خصوصا در جهانی که بحران های معنوی، بی هدفی و اضطراب های روانی در آن روز به روز در حال افزایش است.