رحم مکانی یعنی چه و علت تفاوت در ریاضیات مکان های گوناگون چیست؟
گاهی یک مکان، آن قدر قدرت دارد که می تواند سال ها غفلت را در یک لحظه از بین ببرد. گویی عمرت را پس می گیری و فرصتی تازه برای شروع دوباره پیدا می کنی. تا به حال دقت کرده اید که چرا برخی مکان ها حس آرامش و معنویت عمیقی در انسان ایجاد می کنند؟
شاید برایتان پیش آمده باشد که بعد از رفتن به جایی مثل حرم یا یک مسجد خاص احساس سبکی و آرامش کنید. این فقط یک حس زودگذر نیست؛ بلکه پشت آن یک قانون نهفته است؛ در واقع همان طور که در دنیای فیزیک هر مکان ویژگی های خاص خود را دارد؛ مثلاً هر مکانی مساحت و انرژی و حجم مخصوص به خود را داشته یا برخی مناطق آب وهوای بهتری دارند، در دنیای معنوی نیز مکان هایی وجود دارند که تأثیر ویژه ای بر روح و احساسات ما می گذارند.
این مکان ها، که از آن ها به عنوان «رحم مکانی» یاد می شود، از نظر انرژی و تأثیرگذاری بر انسان، تابع قوانین ریاضی دقیقی هستند که به آن «ریاضیات مکان» می گویند. این قواعد، مشابه روابط حاکم بر فضای رحمی است؛ یعنی همان طور که رحم مادر، یک نطفه را در مدت زمانی کوتاه به انسانی کامل تبدیل می کند، رحم های مکانی نیز مانند یک مسیر میان بُر، قادرند ضعف های روحی ما را در مدت زمان کوتاهی جبران کنند و ما را به کمال مطلوب مان نزدیک تر نمایند. در این مقاله قصد داریم دربارۀ مفهوم رحم مکانی به طور مبسوط صحبت کرده و برای درک بهتر چند نمونه از رحم های قدرتمند را معرفی کنیم.
رحم مکانی و انواع آن
به نظر شما چرا بسیاری از افراد، حتی آن هایی که هیچ پیش زمینه ای از معنویت ندارند؛ پس از حضور در مکان هایی مانند کربلا، مشهد یا مسجدالحرام، تحولات عمیق درونی را تجربه می کنند؟ مگر این مکان ها چه رازی در خود دارند که می توانند مسیر زندگی انسان را در عرض چند روز تغییر دهند؟
غالباً وقتی انسان وارد مکانی مقدس می شود، افکار و احساساتش تغییر می کند؛ به عنوان مثال، وقتی وارد حرم امام رضا (علیه السلام) یا یک مسجد قدیمی می شویم، حس آرامش و سبکی خاصی را تجربه می کنیم. این تأثیر، فقط به معماری و فضای آن مکان مربوط نمی شود؛ بلکه به ویژگی های متافیزیکی آن بازمی گردد. همان طور که گفتیم به چنین مکان هایی رحم مکانی گفته می شود. کعبه، حرم های اهل بیت، مساجد، جبهه های نبرد، قبرستان، محراب خانه و حتی حسینیه ها نمونه هایی از رحم های مکانی هستند. در این فضاها فشار نیروهای مادی کاهش یافته و انسان به سادگی می تواند ارتباط عمیق تری با حقیقت وجودی خود برقرار کند.
اساساً رشد و شدن در هر جایی با یکسان اتفاق نمی افتد. اینکه ما کجا زندگی کنیم و با چه کسانی حشر و نشر داشته باشیم، در تعالی یا سقوط نفس تأثیر بسیار دارد. کودک عزیز روان در مکان هایی که القای معنویت و انسانیت بیشتر است، رشد می کند و جان می گیرد؛ اما در مکان های صرفاً طبیعت گرایانه، بیمار می شود تا جایی که حتی ممکن است بمیرد؛ به عنوان مثال، بازار کمین گاه شیطان شمرده شده[1]، اثر مخربی بر روی فطرت داشته و باعث تقویت طبیعت می گردد. این مسئله به اندازه ای اهمیت دارد که توصیه شده انسان هنگام ورود به بازار ذکر بگوید.[2]
در ادامه چند نمونه از رحم های مکانی قدرتمند را معرفی می کنیم. با ما همراه باشید.
رحم مکانی حرم ائمه
اگرچه معصومین (علیهم السلام) در سراسر دنیا، حضور یکسانی دارند؛ اما حرم آن ها به عنوان یک رحم مکانی، روی ساختار نفس ما تأثیر می گذارد، سرعت رشد ما را فوق العاده زیاد می کند و موجب تقویت ارتباط مان با معصومین (علیهم السلام) می شود. قوی ترین رحم مکانی روی کرۀ زمین کربلاست. به همین دلیل است که روز عرفه پیش از آنکه خداوند به حاجیان توجه کند، به زائران کربلا توجه می نماید. چون روح توحید در ولایت نهفته است. خداوند حضرت علی (علیه السلام) را در کعبه متولد می کند تا نشان دهد روح و باطن کعبه امام است و بدون ولی و امام معصوم، ارتباط با حق تعالی امکان پذیر نیست.[3]
وجود این همه امام زاده در نقاط مختلف ایران نیز نظامی قاعده مند دارد. فرزندان موسی بن جعفر (علیه السلام) مأمور بوده اند که برای پایه ریزی انقلاب ایران در نقاط مختلف، رحم های مکانی ایجاد نمایند تا مردم در آنجا رشد کنند.
رحم مکانی مسجد
همۀ انسان ها به طور غریزی برای تغذیه و لذت های طبیعی خود به دنبال مکان مناسب هستند؛ برای مثال، مکان هایی مانند کنار جوی آب، زیر درخت یا کنار رودخانه را برای خوردن غذا یا نوشیدن چای ترجیح می دهند؛ چون این مکان ها حس بهتری به آن ها می دهد و لذت شان را بیشتر می کند.
همین اصل دربارۀ تغذیۀ روح و فطرت نیز صدق می کند؛ بنابراین شایسته است که برای رشد روحی خود نیز خوش سلیقه باشیم و بهترین مکان ها را انتخاب کنیم؛ به عنوان مثال، مسجد بهترین مکان برای اقامۀ نماز است ؛ زیرا انسان در مسجد از لحاظ روحی آماده تر و قویتر است. علاوه بر این، اصل نماز به جماعت خواندن است تا بتوانیم از روح جمع اثر بگیریم.
رحم مکانی محراب خانه
توصیه شده که انسان مکانی را در خانه، به عنوان مصلی انتخاب کند و به این شکل یک رحم مکانی در خانۀ خود ایجاد نماید و همچنین توصیه شده که محتضر را در این فضا قرار دهند؛ چرا که آنجا مکانی است که او با خداوند ملاقات داشته و برایش آرامش و امنیت خاطر ایجاد می کند.[4]
رحم مکانی قبرستان
رحم مکانی قبرستان، برای انسان موعظه، تمرکز و نوعی قدرت درونی به همراه دارد. توصیه به حضور در قبرستان در لحظات غم و شادی، قاعده مند بوده و تأثیر عمیقی بر روح دارد؛ زیرا انسان را به یاد زودگذر بودن دنیا و ابدی بودن سرای آخرت میاندازد و در نتیجه نفس را از توجه و وابستگی به دنیا رها می کند. برخی عرفا، مانند آیت الله قاضی، رسیدن به آگاهی های غیبی خود را نتیجۀ تمرکز و تفکر در قبرستان می دانستند.
در این درس دربارۀ مفهوم رحم مکانی صحبت کردیم و توضیح دادیم که این مکان ها چگونه می توانند تحولات عمیق و سریعی در روح و نفس ما ایجاد کرده و حتی یک عمر غفلت را جبران کنند. حرم های ائمه، مساجد، جبهه های دفاع مقدس و حتی محراب خانه ها نمونه هایی از این رحم های مکانی هستند که مسیر رشد معنوی را هموار کرده و ما را به حقیقت وجودی مان نزدیک تر می کنند.
[1] امام علی (علیه السلام) میفرماید: «مَجالِسُ الأسواقِ مَحاضِرُ الشیطانِ؛ محفلهاى بازار، جاى حضور شیطان است» (غررالحکم، ج۱، ص۷۰۸)
[2] پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلّم) میفرماید: «السُّوقُ دارُ سَهْوٍ و غَفلَهٍ، فَمَن سَبَّحَ فیها تَسبِیحَهً کَتَبَ اللّه ُ لَهُ بها ألفَ ألفِ حَسَنهٍ؛ بازار، سراى بىخبرى و غفلت است. پس هرکه در بازار یک تسبیح گوید، خداوند هزار هزار ثواب برایش رقم زند» (کنزالعمال، ج۴، ص۲۸)
[3] «تَمامُ الحَجّ لِقاءُ الإمام؛ کسی حج را کامل میکند که پس از آن به ملاقات امامش برود» (الکافی ج ۴، ص ۵۴۹)
[4] امام صادق (علیهالسلام) میفرماید: «إِذَا اِشْتَدَّ عَلَیْهِ اَلنَّزْعُ فَضَعْهُ فِی مُصَلاَّهُ اَلَّذِی کَانَ یُصَلِّی فِیهِ أَوْ عَلَیْهِ؛ اگر کسى در آستانۀ مرگ قرار گیرد و جان سپردن او با دشوارى و شکنجه همراه باشد، او را به نمازخانهاش منتقل سازید و یا روى سجادۀ نمازش بخوابانید» (تهذیب الأحکام ج ۱، ص ۴۲۷)