دوره مقدماتی مدرسه انسان شناسی

دوره مقدماتی مدرسه انسان‌شناسی مثل کلاس اول دبستان فرصتی برای آموختن مفاهیم پایه است

آموختن حروف و نشانه‌هایی که در دوره‌های بالاتر به کمک آن‌ها می‌خوانیم و می‌نویسیم. نشانه‌ها و حروفی که تا وقتی به خواندن مسلط نشده‌ایم اهمیت آموختن آن‌ها را به درستی نمی‌فهمیم. در دوره مقدماتی مدرسه انسان شناسی سفری را آغاز می‌کنیم که از خودشناسی شروع می‌شود. می‌خواهیم بیاموزیم مفاهیمی مانند خودشناسی، انسان‌شناسی، شناخت، کمال، طلب، آرزو و عشق چیستند؟

در دوره مقدماتی مدرسه انسان شناسی چه می‌آموزیم؟

چرا خداوند انسان را خلق کرده است و هدف از خلقت انسان چیست؟

پاسخ دادن به این سوال برای ما کار چندان ساده‌­ای نیست. ما خودمان را درست نمی‌­شناسیم و در نتیجه در باب چرایی وجود انسان شک کرده و دچار توهم می‌­شویم. ما سعی کرده‌ایم با وجود شناخت کمی که از خود داریم، با اتکا به دانش و عقل انسانی پاسخ این سوال را پیدا کنیم و نظریات و فرضیات گوناگونی را در پاسخ به این سوال ارائه کرده‌ایم.

جالب است که بدانیم اسلام ادعا می­‍‌‌‌‌‌کند، تنها راه شناخت خداوند برای انسان شناخت خودش است. «من عرف نفسه فقد عرف ربه» این جمله شاید عجیب­‌ترین ادعای اسلام باشد. در دل این جمله این معنا نهفته است، که شناخت درست انسان کار چندان دشوار و پیچیده‌­ای نیست و هرکس می­‍‌‌تواند با مراجعه به خود به شناختی دست پیدا کند که او را تا شناخت خداوند بالا می­‌برد! سوال این‌جاست که با این حساب چرا مسیر علم بشر هیچ­‌گاه نتوانسته به شناختی جامع و کامل و کاربردی از انسان دست پیدا کند؟

مرگ چیست

نیستی و عدم پایانی است که گروهی از انسان‌ها به آن معتقدند. آیا انسان پس از گذراندن روزهای عمر تبدیل به هیچ چیز شده و با مرگ جسم از بین می‌رود؟

عشق چیست

عشق چیست، عاشق کیست و معشوق حقیقی انسان چه ویژگی‌هایی دارد؟ چگونه می‌توانیم به محبوب حقیقی خود رسیده و به آرامش و شادی پایدار دست پیدا کنیم؟

دین چیست

آیا دین مجموعه‌ای از احکام و باید و نبایدهایی‌ست که در زندگی برای ما محدودیت ایجاد می‌کند، اصلاً ما چه نیازی به دین داریم؟

زندگی چیست

شناخت خود، شناخت خدا، شناخت مراحل زندگی و آغاز و پایان آن بدون شناخت کاملی از انسان امکان پذیر نیست. اما انسان چیست؟ آیا میزان شناختی که ما از خود داریم، کامل و راهگشا است؟

چرا ما به هدف خلقت خود شک داریم؟

علوم مختلف بشری از دیرباز برای شناختن جهان و تنظیم رابطۀ انسان و طبیعت در تلاش بوده‌­اند، اما هنوز هم هیچ علمی قادر نیست ادعا کند، که حتی یکی از پدیده­‌های طبیعت را به طور کامل شناخته و رابطۀ آن را در اکوسیستم با سایر موجودات کشف کرده است. با این وجود آیا این خواستۀ بزرگی نیست که توقع داشته باشیم انسان خود را بشناسد؛ در حالی که کم­ترین امکانات را برای مطالعۀ بدن انسان در اختیار داریم و در میان پدیده­‌های جهان کم­‌ترین اطلاعات را از وجود خود داریم؟ ابهامات و سوالات در مورد انسان به حدی زیاد است، که دانش مدرن مابعدالطبیعه را به طور کلی کنار گذاشته  و اعلام کرده از درک هرچه که بیرون از دایرۀ ماده معنا می­‌یابد، عاجز است. اما آیا انسان تنها در این بعد مادی خلاصه می­‌شود؟

اگر بگوییم که با پیشرفت علوم و به مرور از ناشناخته­‌های وجود انسان پرده برداشته می­‌شود، باید بپذیریم که اسلام آن­‌گونه که خود ادعا می­‌کند، دینی جامع برای تمامی دوران­‌ها نیست و فقط مختص بشر پیشرفته‌­ای است که در آینده خواهد آمد. تا آن زمان که پیشرفت تکنولوژی ما را به دیدی کامل و جامع از خود برساند، نسل‌های زیادی زاده شده و خواهند مرد، بدون این‌که به پاسخی قانع کننده حتی برای همین سوال مرگ چیست، برسند.

شاید باید تعصب را کنار بگذاریم و بپذیریم که انسان به راستی در شناخت خود به بیراهه رفته است. فرضیات و نظریات در شاخه‌­های مختلف از علوم تجربی تا علوم انسانی روز به روز کهنه و نو می­‌شوند. نظریه‌هایی که روزگاری انسان را معنا کرده  و به زندگی میلیون­ها انسان جهت می­‌دادند، امروزه به فرضیاتی کودکانه تبدیل شده و دیگر محلی از اعراب ندارند. زندگی انسان‌ها تحت شعاع نظریات دانشمندان علوم مختلف در هر دوره‌­ای معنایی خاص یافته و از معانی دیگر تهی شده، تا جایی که امروزه شناخت علوم انسانی از انسان تنها به بدن، نیازها و تجارب مربوط به آن خلاصه می‌شود و هرگونه تجربه‌­ای که در این ابعاد نگنجد .کنار گذاشته شده است

در دوره مقدماتی مدرسه انسان شناسی قصد ما تاباندن نور بر وجود انسان است. می‌خواهیم تمامی پیش‌فرض‌ها و دانسته‌های‌مان را بیرون از این مدرسه بگذاریم و یک بار بی‌هیچ تعصبی انسان را مطالعه کنیم. آن هم نه به عنوان یک گونۀ طبیعی بلکه می‌خواهیم هر کدام از ما وجود خودش را مطالعه کند. در دوره مقدماتی مدرسه انسان شناسی می‌خواهیم خودمان را در آیینه وجود خودمان ببینیم. زیرا جامع‌ترین شناختی که ممکن است به آن دست پیدا کنیم، از وجود خودمان می‌گذرد و در درون خودمان معنا می‌یابد. در دوره مقدماتی مدرسۀ انسان شناسی می‌خواهیم مقدمات دوستی و آشتی با خود را یاد بگیریم و هر آشتی پایداری هم نیازمند شناخت است. پس اینجا می‌خواهیم خودمان را بشناسیم.

می‌خواهیم بدانیم، ما انسان‌ها کجای جهان پهناور حیات ایستاده‌ایم. اصلاً مرگ چیست و زندگی چه معنایی دارد؟دوره مقدماتی مدرسه انسان شناسی شش کلاس دارد که در هر کلاس بخشی از دانش و شناخت اولیه برای مواجهه با خود را می‌آموزیم. ما انسانیم. اما انسان چیست؟

کلاس‌های دوره مقدماتی مدرسه انسان شناسی